
"Ijambo ryawe ni itabaza ry'ibirenge byanjye, Ni umucyo umurikira inzira yanjye." β Zaburi 119:105
Mu isi yuzuye amakuru, ibitekerezo, n'imyumvire inyuranye, umukristo abwirwa n'iki icy'ukuri? Umuntu abona ate icyerekezo, intego, n'ibyiringiro mu bihe by'urujijo byo mu buzima? Ku mukristo, igisubizo cyahoze ari kimwe: Ibyanditswe Byera β Bibiliya β Ijambo ry'Imana rizima.
Bibiliya si igitabo cya kera cy'idini gusa. Ni urufatiro rw'imibereho ya Gikristo. Kuva ku kumenya Imana mu buryo bwite kugeza ku gufata ibyemezo bya buri munsi, kuva ku gusobanukirwa agakiza kugeza ku kwitegura ubuzima bw'iteka, Ibyanditswe bivugana ubutware, ubushishozi, n'akamaro gahoraho.
Bibiliya ni iki?
Bibiliya ni icyegeranyo cy'ibitabo 66 β 39 byo mu Isezerano rya Kera na 27 byo mu Isezerano Rishya β byanditswe mu gihe cy'imyaka igera ku 1,500 n'abanditsi bagera kuri 40 batandukanye. Aba banditsi bari bafite amavu n'amavuko atandukanye cyane: abashumba, abami, abarobyi, abahanuzi, n'abaganga. Nyamara nubwo bari batandukanye gutyo, Bibiliya itanga inkuru imwe yunze ubumwe kandi yumvikana: Urukundo rw'Imana rucungura ikiremwamuntu.
Abadiventisiti b'Umunsi wa Karindwi, hamwe n'abakristo benshi b'Abaporotesitanti, bemeza ko Ibyanditswe Byera ari "ihishurirwa ry'ikirenga, rifite ubutware, kandi ridakuka ry'ubushake bw'Imana. Ni byo gipimo cy'imico, urugero rw'ubunararibonye, bihishura inyigisho z'ukuri, n'inyandiko yizewe y'ibikorwa by'Imana mu mateka." Uku si ukwizera buhumyi igitabo β ni icyizere gishingiye ku buryo Ibyanditswe byuzuzanya ubwabyo, ubuhanuzi bwasohoye, n'imbaraga zihindura byagaragaje mu buzima bwa za miriyari z'abantu mu mico yose n'ibihe byose.
Bibiliya nk'Ubutware bw'Ikirenga
Imwe mu myemerere yihariye y'Ubukristo bw'Abaporotesitanti ni ihame rya sola scriptura β Bibiliya yonyine nk'ubutware bw'ikirenga mu byerekeye ukwizera n'imikorere. Ibi ntibishatse kuvuga ko abakristo birengagiza imigenzo, ubumenyi, cyangwa ubunararibonye. Ahubwo, bishatse kuvuga ko buri nyigisho, buri hame, na buri gikorwa, bigomba kugeragereshwa Ijambo ry'Imana.
Intumwa Pawulo yandikiye umusore Timoteyo ati: "Ibyanditswe byera byose byahumetswe n'Imana, kandi bigira umumaro wo kwigisha umuntu, no kumwemeza ibyaha bye, no kumutunganya, no kumuhanira gukiranuka, kugira ngo umuntu w'Imana abe ashyitse, afite ibimukwiriye byose ngo akore imirimo myiza yose" (2 Timoteyo 3:16β17). Zirikana ko ari: Ibyanditswe byera byose. Kandi uzirikane intego: si ukwishimisha, si umurage w'umuco, ahubwo ni ugutegura ubwoko bw'Imana kugira ngo bugire imibereho yo gukiranuka.
Uru ruhare rw'ubutware bw'Ibyanditswe rurinda umukristo imitego itatu iteje akaga:
- Ibitekerezo by'abantu bihabwa agaciro k'ubumana β Iyo Bibiliya itari yo butware bwa nyuma, amarangamutima y'umuntu cyangwa abayobozi b'ibyamamare bashobora kuyisimbura mu buryo bw'ibanga.
- Imigenzo ishyirwa hejuru y'ukuri β Imigenzo y'itorero imaze ibinyejana byinshi, nubwo yaba ikorwa n'umutima ukunze, igomba guhora ipimwa hifashishijwe Ibyanditswe.
- Kuyoba mu by'umwuka β Bibiliya ikora nk'igipimo cyizewe cya buri bunararibonye bwo mu mwuka. Ab'i Beroya mu bashimiwe by'umwihariko kuko basuzumaga inyigisho za Pawulo mu Byanditswe buri munsi.
Bibiliya Ihishura Uwo Imana Iri We
Mu mizi yayo, Bibiliya ni inkuru y'urukundo. Ni inkuru y'Umuremyi waremye umuntu mu ishusho Ye (Itangiriro 1:27), warebye ukuntu iyo shusho yanduzwa n'icyaha, maze agakoranya ijuru n'isi β mu buryo nyabwo β kugira ngo ayigarure. Buri paji y'Ibyanditswe, kuva mu Itangiriro kugeza mu Byahishuwe, yerekeza ku muntu umwe w'ingenzi: Yesu Kristo.
Binyuze mu gitabo cya Zaburi, duhura n'Imana y'imbabazi nyinshi iri "hafi y'abafite imitima imenetse" (Zaburi 34:18). Binyuze mu Bahanuzi, duhura n'Imana y'ubutabera idashobora kwirengagiza akarengane. Binyuze mu Amavanjiri, tubona ko iyo Mana ari yo igendana natwe mu mubiri wa kimuntu β isangira n'abanyabyaha, ikiza abarwayi, irira ku mva, kandi ipfira ku musaraba kugira ngo hatagira n'umwe uzahura n'ubuzima bw'iteka atandukanijwe na Yo.
Nta Bibiliya, Imana ihinduka icyo tuyitekerezaho cyose. Biciye muri Bibiliya, Imana ihinduka uwo yihishuye ko ari we. Iyi ni yo mpamvu gusoma Ibyanditswe buri gihe kandi mu buryo bwite atari amahitamo ku mukristo β ni bwo buryo bw'ibanze umuntu amenyamo Imana by'ukuri.
Bibiliya Itubwira Abo Turi Bo
Mu gihe cy'urujijo mu kumenya abo turi bo, Bibiliya itanga icyo kwishingikirizaho. Ibwira ikiremwamuntu ukuri kw'ingenzi cyane kwerekeye icyo kiri cyo:
- Turi ibyaremwe, byaremwe bigambiriwe kandi bifite intego ()
- Twaraguye β kamere yacu ibogamira ku kwikunda no ku cyaha ()
- Dukundwa urukundo ruzira amakemwa β "tukiri abanyabyaha, Kristo yaradupfiriye" ()
- Dushobora gucungurwa β binyuze mu kwizera Kristo, tubarwaho gukiranuka kandi tugahinduka abana b'Imana ()
- Twarahamagawe β buri mwizera afite uruhare mu butumwa bw'Imana bwo gucungura isi (Matayo 28:19β20)
Uku kuri guhindura by'umwimerere uburyo umukristo yibona, uko abona abandi, n'uko abona isi. Ukwisuzugura kuzanwa n'umuco cyangwa ibikomere by'ihungabana, gutsindwa n'ukuri kw'uko ufite ishusho y'Imana. Ubwibone busuzugura abandi buhoshwa no kwibutswa ko buri muntu wese na we yaremwe muri iyo shusho.
Bibiliya nk'Umuyobozi mu Mibereho ya Buri Munsi
Abantu ntibabaho ubuzima bwa gikristo mu bwihisho. Bwigaragariza mu ngo, mu kazi, ku masoko, mu mashuri, no ku mbuga nkoranyambaga. Bibiliya, aho kuba igisigazwa cyo mu bihe bya kera, ivuga mu buryo bweruye kuri buri gice cy'ubuzima bwa none.
Mu Gufata Ibyemezo
"Wiringire Uwiteka nβumutima wawe wose, We kwishingikiriza ku buhanga bwawe.Uhore umwemera mu migendere yawe yose, Na we azajya akuyobora inzira unyuramo." (Imigani 3:5β6). Bibiliya ntitanga igisubizo giturutse ku Mana kuri buri cyemezo cyihariye cy'akazi cyangwa cy'imibanire. Ariko itanga amahame β ubwenge bushingiye ku mico y'Imana β iyo ashyizwe mu bikorwa umuntu asenga, amugaragariza inzira iboneye.
Mu Gusobanukirwa Iby'Imico Mbonera
Amategeko Cumi (Kuva 20) ntiyatanzwe nk'umutwaro ahubwo yatanzwe nk'umurongo ngenderwaho w'ubuzima n'umuryango mugari bitera imbere. Ikibwiriza cyo ku Musozi (Matayo 5β7) kijya ayo mahame mu mizi, ntikivuge ku bikorwa gusa ahubwo kinavuga ku myifatire. Bibiliya ihora ihamagarira abakristo kugera ku rwego rwo hejuru β atari ukugira ngo bishakire agakiza, ahubwo ni ukubera ko imico ari ingenzi, kandi n'uko twitwara ku bandi bigaragaza uwo twemera ko Imana koko.
Mu Mibanire
Abefeso 5 n'1 Abakorinto 13 bitanga amwe mu mabwiriza yimbitse cyane ku rukundo, gushyingirwa, n'imibanire yigeze yandikwa. Ihame ry' izahabu β "Uko mushaka ko abantu babagirira, abe ari ko mubagirira namwe" (Luka 6:31) β rikomeza kuba ihame mbonezamubano ry'ingirakamaro kandi rifite imbaraga cyane mu mateka ya muntu.
Ku Buzima bwo mu Mutwe n'Amarangamutima
"Ntimukagire icyo mwiganyira, ahubwo ibyo mushaka byose bimenywe nβImana mubisabiye, mubyingingiye, mushima. Nuko amahoro yβImana ahebuje rwose ayo umuntu yamenya, azarindire imitima yanyu nβibyo mwibwira muri Kristo Yesu." (Abafilipi 4:6β7). Igitabo cya Zaburi, by'umwihariko, cyuzuymo ubutumwa bw'ukuri bwo guhangana n'agahinda gakabije, ubwoba, intimba, umujinya, no gushidikanya β byemeza ko amarangamutima ya kimuntu yose abaho ariko bigakomeza byerekeza ku Mana nk'isoko y'ugushikama n'ibyiringiro.
Bibiliya nk'Igikoresho cy'Impinduka
Wenda uruhare rutangaje cyane rwa Bibiliya ni imbaraga zayo zo guhindura ubuzima. Umwanditsi w'Abaheburayo asobanura Ijambo ry'Imana ko ari "rizima, rifite imbaraga, rikagira ubugi buruta ubw'inkota zose, rigahinguranya ndetse kugeza ubwo rigabanya ubugingo n'umwuka... kandi rikabangukira kugenzura ibyo umutima wibwira, n'imigambi yawo" (Abaheburayo 4:12).
Ibi si imvugo y'ikigereranyo. Ubuhamya butabarika mu mateka buvuga inkuru z'ubuzima bwayobejwe mu buryo bukomeye ariko bugahindurwa no guhura n'Ibyanditswe inshuro imwe gusa β ibiyobyabwenge byararetswe, urwango rwarashize, kwiyahura byarakumiriwe, imiryango yarasubiranye. Izi mbaraga zihindura ntiziri mu rupapuro na wino; ziri mu Mwuka Wera, ukorera mu Ijambo kugira ngo azane kwihana, ihumure, no kuvugururwa.
Abaroma 12:2 hasobanura uko bikorwa: "Kandi ntimwishushanye n'ab'iki gihe, ahubwo muhinduke rwose, mugize imitima mishya." Ijambo ry'Ikigiriki ryakoreshejwe hano β metamorphoo β ni ryo muzi y'ijambo metamorphosis (impinduka y'imiterere). Kwita ku Byanditswe by'ukuri si uguhindura imyitwarire gusa; ni impinduka yimbitse, y'umwimerere, ihera imbere ikagera inyuma.
Bibiliya n'Ibyiringiro by'Ahazaza
Imwe mu mpano zikomeye Bibiliya iha umukristo ni ibyiringiro β atari ukwibwira ibyiza gusa, ahubwo ni icyizere gihamye gishingiye ku byo Imana yagiye ikora. Imana imwe yasohoje ubuhanuzi bwihariye busaga 300 ku buzima, urupfu, n'izuka rya Yesu Kristo, yatanze amasezerano yihariye nk'ayo ku gihe kizaza:
- Ko Kristo azagaruka agaragara, mu buryo bwite, kandi mu bwiza ()
- Ko abapfiriye muri Kristo bazazurwa (1 Abatesalonike 4:16)
- Ko Imana izarema ijuru rishya n'isi nshya, bitarangwamo icyaha, kubabara, n'urupfu ()
Ku mukristo w'Umu-Adiventisiti by'umwihariko, aya masezerano y'ubuhanuzi si inyigisho z'inyongera β ari hagati mu kwizera n'ibimuranga. Ijambo Adiventisiti ubwaryo rikomoka mu Kilatini adventus, bisobanura "kuza". Kubaho mu mucyo w'Ibyanditswe ni ukubaho ijisho rimwe rireba mu kirere, witeze isohozwa ry'isezerano rya nyuma ry'Imana.
Uko Wakwinjiza Bibiliya mu Buzima Bwawe
Kumenya akamaro ka Bibiliya ni kimwe. Kuyisoma by'ukuri ni ikindi. Dore amahame ngenderwaho yo kwita ku Byanditswe mu buryo bufite ireme:
- Soma ubutitsa β Ndetse n'iminota 15β20 buri munsi, uko igihe gihita, yubaka ubumenyi bwimbitse bwa Bibiliya n'ubusabane n'Imana.
- Senga mbere yo gusoma β Saba Umwuka Wera kumurikira inyandiko. Umwanditsi w'Ibyanditswe aracyahari kugira ngo ayobore imyumvire yawe ().
- Soma udakura ibintu mu mwanya wabyo β Irinde ikosa rikunda gukorwa ryo gukura umurongo umwe mu yindi. Sobanukirwa uvuga uwo ari we, uwo abwira, no mu kihe gihe cy'amateka.
- Ygane n'abandi β Ab'i Beroya bigiraga hamwe (Ibyakozwe n'Intumwa 17:11). Amatsinda yigira hamwe Bibiliya, amashuri y'Isabato, n'ubujyanama, byose byongera imyumvire.
- Shyira mu bikorwa ibyo usoma β Yakobo 1:22 atanga umuburo wo kutaba "abumva ijambo gusa, mwishuka." Gusoma bigomba kuganisha ku gutekereza, kandi gutekereza kugomba kuganisha ku bikorwa.
- Fata mu mutwe imirongo y'ingenzi β Dawidi yaranditse ati: "Nabikiye ijambo ryawe mu mutima wanjye, Kugira ngo ntagucumuraho" (Zaburi 119:11). Ibyanditswe byafashwe mu mutwe bifasha mu bihe udashobora gufungura igitabo.
Umwanzuro: Ubuzima Bwubatswe ku Ijambo
Ubuzima bwa Gikristo, mu buryo bukomeye, ni umubano β umubano n'Imana nzima. Kandi kimwe n'undi mubano wose, bisaba itumanaho. Imana ivugana natwe binyuze mu Ijambo ryayo. Natwe dusubiza binyuze mu isengesho no kumvira. Umusaruro wabyo si ubuzima butarangwamo ibibazo, ahubwo ni ubuzima bufite ntego, bushikamye mu kuri, buyoborwa n'ubwenge, kandi bwuzuye ibyiringiro bidashobora kunyeganyezwa.
Bibiliya si igikombe cyo guterekwa ku kabati cyangwa impigi yo kwirukana umwaku. Ni ibyokurya by'ubugingo bushonje (), indorerwamo yo kwisuzuma mu buryo bw'ukuri (), inkota y'intambara yo mu buryo bw' umwuka (Abefeso 6:17), n'umucyo umurikira buri ntambwe y'urugendo (Zaburi 119:105).
Yifungure. Yisome. Yizere. Reka igusome.
"Ijuru n'isi bizashira, ariko amagambo yanjye ntazashira na hato." β Matayo 24:35